ماضی ساده مجهول در لری مینجایی
بن ماضی+ ه+ شُد+ شناسه
مثال فارسی: کشته شد، خورده شد، گفته شد، دیده شد، دیده شدم، ....
ولی برخلاف نظرات غیرکارشناسانه، ناآگاهانه و کاملا رایجی که بدون توجه به واقعیت یک زبان،دستور زبان لری مینجایی را تماما فارسی و پیرو و لهجه ای از فارسی قلمداد می کنند، لری مینجایی در ماضی مجهول ساده ( البته نه فقط در این مورد فعل) از فارسی پیروی نمی کند و دستور ربان مستقل خاص خود را دارد/ البته لازم به ذکر است ما به شباهت های لری مینحایی با زبان فارسی هم افتخار می کنیم زیرا لری مینجایی همانگونه که محققان گفته اند ضمن حفظ استقلال خود با بسیاری از زبانها و گویشهای ایرانی اشتراک دارد.
حال فرمول ساخت ماضی ساده مجهول را در لری مینجایی ملاحظه و با فارسی مقایسه کنید:
بن مضارع+ س+ شناسه:
مثال های مینجایی: کُشِِس: کشته شد، هَرِس: خورده شد، زَنِس: زده شد
بِرِس: برده شد، پُرسِس: پرسیده شد
ایمام حسین (ع) د کربلا کَشِس: امام حسین (ع) در کربلا کشته شد.
ایمام حسین (ع) وا یاریاکه نازارش د کربلا کُشِسِن: امام حسین (ع) با یاران محبوبش در کربلا کشته شدند.
همانگونه که می بینید در این ساختار، زبان فارسی از بن ماضی استفاده می کند ولی لری مینجایی ار بن مضارع فعل استفاده می کند. در فارسی از فعل کمکی شدن برای مجهول کردن استفاده می گردد ولی در مینجایی از یک پسوند مخصوص مجهول کردن "ُس" استفاده می شود. دتازه ما در این مقاله، جهت مقایسه راحت، فعل هایی را آورده ایم که ریشه آنها در فارسی و لری مینجایی یکسان است و گرنه درجاهایی که فعل متفاوت است این تفاوت خود را چند برابر نشان می دهد.
صرف فهل ماضی مجهول از زدن در لری مینجایی و فارسی
| شخص | لری مینجایی: بن مضارع+س+شناسه | فارسی: بن ماضی+ه+ شد+ شناسه |
| اول شخص مفرد | زِنِسِم | زده شدم |
| دوم شخص مفرد | زنـسی | زده شدی |
| سوم شخص مفرد | زنــِس | زده شد |
| اول شخص چمع | زنسیم (زنسیم مو) | زده شدیم |
| دوم شخص چمع | زنــسیت | زده شدید |
| سوم شخص جمع | زنســِن | زده شدند |
نمونه های افزایش واج در واژگان لری مینجایی؛ لری کوتاه شده فارسی است یا برعکس؟
نمونه های افزایش واج در واژگان لری مینجایی؛ لری کوتاه شده فارسی است یا برعکس؟
نویسنده ابراهیم خدایی/ نشریه فرهنگی-اجتماعی لور
می توانیم با زبان شناسی بفهمیم که لری بختیاری و بویراحمد یک زبان هستند یا دو زبان جداگانه، ولی با دلایل زبان شناختی نمی توان اثبات کرد کدام یک نامش لر است کدام بویراحمدی یا بختیاری! برای این کار باید بین رشته ای نگاه کنیم و مخصوصا از تاریخ، انسان شناسی، جامعه شناسی، افکار عمومی و... کمک بگیریم.
ابراهیم خدایی، نشریه فرهنگی و اجتماعی لور: چندی پیش در محفلی صحبت می کردم، فراوانی بیش از حد ترکیب "زبان لری" در حرف هایم، که ناشی از دغدغه و تاکید داشتن بر جدایی زبان لری از زبان فارسی بود، کنجکاوی برخی را برانگیخت تا تذکر بدهند که لری یک لهجه است یا زبان.
در آن جمع صمیمانه اغلب بعید می دانستند لری یک زبان......
نقش ترانه های نورمحمد پاپی در ماندگاری بعضی واگان و جنبه های فرهنگی لری مینجایی
نویسنده دکتر کیومرث رضویپور/ نشریه فرهنگی-اجتماعی لور
نقش ترانه های نورمحمد پاپی در ماندگاری بعضی واژگان و جنبه های فرهنگی لری مینجایی با تأکید بر گویش بالاگریوه ای آن
تاثیر شگرف نورمحمد در گویش و گفتار قوم لر بخصوص بالاگریوه انکارناپذیر است. بسیاری از مفاهیم، استعارات، تشبیهات، و تکیه کلامهای رایج در گویش لری این دیار متاثر از نوای موسیقی و صدای گرم و صمیمی نورمحمد است. اگر امروز "لکر"، "اکه منه نویی" ، "هونم" و ... ، هزاران استعارات نغز اینچنینی جزو گنجینه واژگان ماست همه به برکت زحمات چندین دهه نورمحمد است.
نام نیکی گر بماند ز آدمی به کز او ماند سرای زرنگار(سعدی)
دکتر کیومرث رضویپور، عضو دپارتمان زبان انگلیسی دانشگاه شهید چمران اهواز
از کسی که دکترای زبان انگلیسی دارد، روزگار با اندیشههای زبانشناسانی از تبار چامسکی، مک نامارا، و فالچر و بکمن میگذراند، قاری قرآن است و گوشش به نوای ملکوتی استادانی چون عبدالباسط و محمد صدیق منشاوی مانوس است انتظار میرود که یا به اقتضای رشته تحصیلیاش از موسیقی انگلیسی بگوید و یا به واسطه عقبهاش در تلاوت قرآن از دستگاههای موسیقی عربی بنویسد (که البته هردوی این دو، بخصوص دومی اهمیت....
واژگانی با پسوند ناکه (نیاکه) در لری مینجایی
این پسوند تأکید بر انجام عملی در ظرف زمانی خاصی را نشان می دهد. البته در مواردی استنایی این پسوند به مکان نیز دلالت داشته داست مانند اوچناکه: آنجا، در همانجا
در این مقاله مثال هایی از کابرد زمانی پسوند ناکه ( نیاکه) را در لری مینحایی ارائه می شود:
دوشناکه: دیروز، در همین دیروز
پریرناکه: پریروز، همین دو روز قبل
پس پریرناکه: سه روز قبل
پارناکه: پارسال، همان پارسال
اوروزناکه: همین چند روز پیش
اوسناکه: در آن زمانها
پیرارناکه: همین دو سال قبل
پس پیرارناکه: درست سه سال قبل
اوشوناکه: درست همین چند شب پیش
....
وعده های غذایی به زبان لری مینجایی
اناشتا: صبحانه، واژه صبحونَه مدتی است از فارسی وارد شده است
چاشت: ناهار، واژه نهار " " " " " " " " " " "
پیشی: عصرونه
شوم: شام
چاس: هر وعده غذایی به ویژه عصرانه
پیش پَش: میان وعده، وعده غذایی مختصر یا تناول مقداری مختصر از غذا